Trong ứng dụng thực tế, hái Trà Xuân cũng cần được kiểm soát linh hoạt theo yêu cầu của mùa và các mức độ khác nhau của trà thành phẩm. Thông thường, trong giai đoạn đầu Trà Xuân, người ta hái nhóm đặc biệt và trà cấp một, chủ yếu là một búp và hai lá. Giữa mùa Trà Xuân, trà loại hai, loại ba được hái, chủ yếu hái một búp, hai hoặc ba lá và lá kép. Vào thời kỳ cuối vụ Trà Xuân, trà cấp bốn, cấp năm được thu hoạch, chủ yếu là trà một búp ba lá và trà lá kép. Loại này phù hợp hơn với việc hái theo tiêu chuẩn, xét cả về số lượng và chất lượng, có nhiều đợt hái quanh năm, thời gian hái dài, hiệu quả kinh tế cao.

Xem Thêm: Có Những Loại Trà Xuân Nào? Sự Khác Biệt Giữa Trà Xuân Và Trà Thu Là Gì?

HÁI TRÀ XUÂN THEO ĐỢT

Trà Xuân thường dùng để chỉ lá trà được thu hoạch từ những búp và lá đầu tiên của cây trà sau khi qua mùa đông. Có nhiều tiêu chuẩn phân chia đợt trà, nếu theo thời gian thì có thể chia thành Tảo Xuân Trà, Trung Xuân Trà, Vãn Xuân Trà. Việc phân loại Trà Xuân ở Trung Quốc chủ yếu chia theo thời gian:

Trà Xuân: Trà được thu hoạch từ sau Lập Xuân đến trước Tiết Cốc Vũ.

Tảo Xuân Trà: Từ Lập Xuân đến mười ngày trước Tiết Thanh Minh

Trung Xuân Trà: Trà được sản xuất trong vòng mười ngày trước và sau Tiết Thanh Minh

Vãn Xuân Trà: Mười ngày sau Tiết Thanh Minh đến trước Tiết Cốc Vũ.

Đến nay trà được hái sau Tiết Cốc Vũ không còn được gọi là Trà Xuân nữa, mà gọi là Trà đầu hạ.

Hái Trà Xuân cũng được chia ra nhiều đợt

Xem Thêm: Công Dụng Tuyệt Vời Của Trà Xuân Và Những Lưu Ý Khi Uống Trà

"ĐẦU XUÂN" VÀ "ĐẦU THÁI" CÓ Ý NGHĨA GÌ?

Đầu Xuân Trà: Đợt trà hái đầu tiên vào mùa xuân, chỉ cần là đợt hái đầu tiên vào đầu năm, chính là Đầu Xuân Trà

(Đối với các loại trà nổi tiếng của Trung Quốc, Đầu Xuân Trà đại diện cho chất lượng cao nhất. Nhưng ngay cả đối với Trà đầu xuân, các loại trà khác nhau cũng có thời gian hái khác nhau.)

Đầu Thái Trà: là lần hái đầu tiên một lượng rất nhỏ búp và lá đã đạt tiêu chuẩn hái trong vườn trà sau khi bắt đầu mùa xuân.

Vì vậy, Đầu Thái Trà thuộc trà Trà Đầu Xuân, nhưng phạm vi của nó nhỏ hơn nhiều so với Trà Đầu Xuân. Vì số lượng rất ít nên phạm vi chọn lọc cũng rất nhỏ nên Đầu Thái Trà được dùng để thử sản xuất đợt Trà Đầu Xuân làm ra.

Đầu Thái Trà thuộc Trà Đầu Xuân nhưng hái số lượng ít

“TOÀN NHA ĐẦU, NHẤT NHA NHẤT DIỆP, NHẤT NHA NHỊ DIỆP” LÀ GÌ?

Toàn nha đầu (hái mình búp): Có nơi còn gọi là búp đơn, thực ra là đầu búp vừa được hé ra từ cây trà.

Nhất nha nhất diệp sơ triển (1 búp 1 lá mới hé): dùng để chỉ chiếc lá đầu tiên của búp mới của cây trà vừa mới hé mở.

Sản phẩm trà tiêu biểu nhất áp dụng tiêu chuẩn hái này là Long Tỉnh Tây Hồ. Với tiêu chuẩn hái như vậy, rất có thể sẽ trở thành loại trà Long Tỉnh Tây Hồ đặc biệt với “hương thơm tươi mát, vị ngọt thanh”.

Nhất nha nhất diệp: là thời điểm lá non đầu tiên xuất hiện sau khi đầu búp vừa hé (lá này căng rộng hơn lá mới hé)

Ví dụ, Ân Thi Ngọc Lộ, được làm từ một búpnụ và một lá, có đặc tính chất lượng độc đáo là lông tơ trắng lộ ra, mảnh và thẳng, hương vị thơm và sảng khoái.

Tương tự,

Nhất nha nhị diệp sơ triển: chiếc lá thứ hai của chồi mới của cây trà vừa hé mở.

Trà Lão Trúc Đại Phương ở tỉnh An Huy phải hái theo tiêu chuẩn này mới có được hương vị thơm ngon.

Nhất nha nhị diệp: Đây là thời điểm cây trà vừa mọc lá non thứ hai.

Điển hình nhất cho tiêu chuẩn hái này là Lục An Qua Phiến, những chiếc lá tươi dùng làm Trà Qua Phiến phải phát triển "khai diện (mở rộng)" trước khi hái, chỉ khi cây trà phát triển đến mức này mới có thể tạo ra hương vị đặc trưng nhất của Trà Lục An Qua Phiến.

Mỗi loại trà khác nhau thì tiêu chuẩn hái búp và lá khác nhau

Để làm ra loại Trà Xanh truyền thống nổi tiếng, cần có một hệ thống thành thục về sự đa dạng và hương vị của nó, và không phải loại trà nào làm hoàn toàn từ búp trà cũng ngon nhất. Bởi vì hàm lượng vật chất trong lá trà thay đổi ở các bộ phận khác nhau của cây trà. Polyphenol trong trà và caffeine chủ yếu phân bố ở lá thứ nhất và lá thứ hai, còn axit amin phân bố chủ yếu ở đầu búp.

Vì vậy, đầu búp tuy tươi và mềm nhưng hương vị êm dịu vẫn cần được hỗ trợ bởi nội chất trong lá. Ví dụ, trà xanh điển hình Thái Bình Hầu Khôi cần yêu cầu "hai lá và một búp".

Xem Thêm: Trà Xuân – Những Điều Bạn Nên Biết

NHỮNG LƯU Ý KHI HÁI TRÀ XUÂN

Hái trà phổ biến vào đầu và giữa tháng 4, khi có 10-15% số búp mới trong vườn trà đạt tiêu chuẩn hái. Nói chung, Trà Xanh tốt hơn nên hái Trà  Minh Tiền (tức là trước Tết Thanh minh) và Trà Cốc Vũ (ngày 19-21 tháng 4 hằng năm được gọi là Cốc Vũ), thời gian cụ thể liên quan đến khí hậu, nếu có mùa xuân lạnh và các yếu tố khác trong khoảng thời gian này, nhiệt độ sẽ giảm xuống, có thể hái muộn hơn.

Khi hái nên hái kịp thời. “Tảo thái tam thiên thị cá bảo, trì thái tam thiên tiện thị thảo (Hái sớm ba ngày là báu vật, hái muộn ba ngày là cỏ)” Chúng ta nên thu hoạch theo đợt, hái trước, hái sau.

Khi hái thủ công, nên cố gắng hái những lá phẳng, lá mọc bất thường xuống. Cây trà non cần được “chăm sóc là chủ yếu, bổ sung bằng cách thu hoạch, hái ngọn bảo vệ xung quanh, hái cao dưỡng thấp, hái nhẹ để hỗ trợ tán”; cây trà trưởng thành nên “hái chủ yếu, bổ sung bằng cách trồng trọt và kết hợp các biện pháp thu hái và trồng trọt”. Khi hái, không dùng móng tay nhéo lá trà, cũng không dùng tay nhéo chặt lá trà. Tuyệt đối tránh việc chỉ hái lá, ngắt búp và lá rời ra, bẻ cành…

Thời điểm hái của từng loại trà có liên quan đến chất lượng của trà thành phẩm. Nói chung, việc hái nên được thực hiện vào những ngày nắng, không nên hái vào những ngày mưa. Thông thường, chúng được hái vào buổi sáng, phân loại vào buổi trưa và hoàn thành sản xuất trong cùng một ngày.

Trà Xuân thường được hái trước Thanh Minh và vào khoảng Cốc Vũ

CÓ PHẢI TRÀ XUÂN ĐƯỢC SẢN XUẤT CÀNG SỚM THÌ CHẤT LƯỢNG CÀNG TỐT?

Nhiều người yêu trà xem trọng các tiết khí như Thanh Minh, Cốc Vũ, và tin rằng trà hái vào thời điểm khác không thể gọi là Trà Xuân. Trên thực tế, quan điểm này không tính đến vĩ độ của vùng sản xuất trà và độ cao của núi trà.

Một bài thơ cổ viết: “Nhân gian tư nguyệt phương phỉ tận, sơn tự đào hoa thủy thịnh khai (Tháng Tư ở nhân gian hương cỏ đã hết, lúc này hoa đào ở chùa trên núi mới bắt đầu nở rộ)". Trên thực tế, một số nơi đã có thể sản xuất trà trước Thanh minh, trong khi ở những nơi khác, cây trà chỉ bắt đầu nảy mầm trong Thanh minh. Vì vậy, ở một số vùng núi cao, trà xuân đích thực có thể muộn hơn mười ngày so với những vùng ấm hơn ở phía Nam.

Nhiều loại trà xanh chất lượng hàng đầu của Trung Quốc tập trung ở khu vực trà Giang Nam thuộc lưu vực sông Dương Tử với cốt lõi là An Huy, Chiết Giang và Giang Tô. Tuy nhiên, hầu hết các loại Trà Xanh chất lượng hàng đầu ở đây không phải là giống phát triển sớm và tỷ lệ nảy mầm bị ảnh hưởng mạnh bởi thời tiết, các giống bản địa tốt nhất thường không nảy mầm cho đến giữa- cuối tháng ba.

Có thể nói, mỗi vùng đều có điều kiện địa lý, khí hậu, loài cây cũng như thời điểm hái đặc biệt riêng, theo đuổi “sớm” một cách mù quáng thực ra là coi nhẹ sự khác biệt của các loại lá trà khác nhau. Ngoài ra, chất lượng Trà Xuân chủ yếu được quyết định bởi độ dài của mùa đông, thời gian mùa đông càng dài thì chất lượng trà càng cao.

Mỗi vùng miền khác nhau chất lượng Trà Xuân khác nhau

Lấy Tây Hồ Long Tỉnh làm ví dụ, nguyên liệu cao cấp nhất là một búp và một hoặc hai lá từ các giống trong quần thể, chứ không phải là những búp đơn lẻ mỏng manh của các giống nở sớm. Thời điểm hái tốt nhất là vào đầu tháng 4 chứ không phải sớm hơn, chúng có hàm lượng vật chất phong phú nhất và hương vị tốt nhất.

Ngoài vùng trà Giang Nam, Trà Phổ Nhĩ Vân Nam cũng tương tự, theo kinh nghiệm sản xuất trà của người dân địa phương, Trà Ban Chương có mùi thơm nồng nên trà ở vùng Ban Chương nên được hái sớm hơn để có hương vị thơm ngon nhất, nên vào giữa đến cuối tháng 3 là hầu như đến lúc bắt đầu hái.

Nhưng ở khu vực Dịch Vũ thì hoàn toàn ngược lại, Trà Dịch Vũ có vị đậm đà, thời điểm hái và sản xuất tốt nhất là sau Thanh Minh.

Cần xem xét đặc điểm vùng miền để chọn Trà Xuân

Đồng Nhân Trà Quán cung cấp các loại Trà cao cấp, thượng hạng, Trà Organic đạt tiêu chuẩn EU,… cùng những tư vấn về Trà Đạo, giúp bạn yên tâm thưởng trà với chất lượng tuyệt hảo nhất.

ĐỒNG NHÂN TRÀ QUÁN

Địa chỉ: HH03-03, Đường Hoa Hồng 3, KĐT Vinhomes Star City, Phường Đông Hải, TP. Thanh Hoá

Hotline: 0974.880.376

Thời gian mở cửa: 8:00 – 22:00 tất cả các ngày trong tuần.

Các kênh online:

Website: https://dongnhantraquan.vn/

Fanpage Facebook: https://www.facebook.com/tradaotrunghoa

Instagram: https://instagram.com/dongnhantraquan